Pinnen in Duitsland
Afgelopen week was ik voor een congres in Frankfurt. Het was alweer een tijdje geleden dat ik in Duitsland was geweest. Het viel mij op dat er in een paar jaar tijd best veel was veranderd, maar dat er ook veel hetzelfde is gebleven.
Om maar gelijk met mijn grootste verbazing te beginnen: ik kon overal met m’n pinpas betalen! In elke winkel, bij elk café en in elk restaurant. En niet alleen met de pinpas, maar toen ik op een vroege ochtend m’n portemonnee in m’n hotelkamer had laten liggen, kon ik ook via m’n smartphone “pinnen”. Hier was ik niet de enige in, menig Duitser deed dit. Deze triviale handeling zal in Nederland geen enkele wenkbrauw doen optrekken, maar het mag in Duitsland toch op een klein applausje rekenen. Want zelfs in de stad waar het internationale hoofdkantoor van de Europese Centrale Bank gevestigd is, was het tot voor kort niet vanzelfsprekend dat je kunt betalen met je bankpas.
“Papier voor de Papiergod”
Maar gelukkig was Duitsland in veel opzichten nog steeds hetzelfde. Zelfs midden in de nacht, blijven voetgangers op een totaal verlaten kruispunt wachten bij een rood stoplicht. En op zondag waren vrijwel alle winkels, cafés en restaurants dicht. Heb je iets nodig? Dan heb je pech.
In gesprek met Duitse collega’s op het congres, werd al snel duidelijk dat zij de digitalisering veel te traag vinden gaan. Ja, dat je nu in de grootste stad van de deelstaat Hessen kunt pinnen, betekent niet dat Duitsland de noodzakelijke stap naar voren heeft gemaakt. In andere deelstaten is met je pinpas betalen een stuk minder vanzelfsprekend. Om nog maar te zwijgen van het feit dat je digitaal zaken kunt regelen met de overheid. Eentje vertelde dat hij onlangs een zakelijke vergunning moest aanvragen. Tot zijn grote verbazing (en vreugde) kon dit via een formulier op de website van de deelstaatregering. Maar nadat hij het formulier had ingevuld en verstuurd, gebeurde er niets. Twee weken later kreeg hij via de post, de reguliere fysieke post, een brief dat zijn aanvraag was ontvangen. Ook hadden ze een uitgeprinte versie van zijn aanvraag met de brief meegestuurd. Weer een week later kreeg hij een brief dat er nog wat meer gegevens nodig waren. Dit moest hij wederom online in een formulier invullen. En inderdaad, enkele weken later kreeg hij ook dit formulier, met een bewijs van ontvangst, via de post opgestuurd. In Duitsland kijkt niemand hier van op.
De andere Duitse collega’s knikte bevestigend en iedereen gaf aan vergelijkbare ervaringen te hebben. De details verschillen per deelstaat, maar in het algemeen is het in het hele land hetzelfde. Duitsland is nog steeds het land waar e-mails worden uitgeprint in een fysieke map in een kast bewaard worden. Zelf noemen ze dit gekscherend “Papier voor de Papiergod”. Bureaucratie in stand houden, puur en alleen maar voor de bureaucratie.
Maar nu je dus niet meer uitsluitend met cashgeld hoeft te betalen, lijkt de macht van die Papiergod een klein beetje af te nemen. Al is het slechts z’n grip op het papiergeld.
Beeld: Eurosculptuur op het Willy Brandt Plein in Frankfurt. Foto: Sjoerd Wennekes