What’s in a name?
De mevrouw in de lobby van het hotel keek met een verbaasd gezicht naar haar computerscherm. Haar mond probeerde een woord te vormen dat ze nog nooit eerder uitgesproken had. Ik begon al te glimlachen, want ik wist precies wat er ging komen. “I’m sorry, but how do I pronounce your first name?” vroeg ze uiteindelijk. Dit was een terugkomend ritueel geworden bij elk Noord-Amerikaans hotel.
De naam Sjoerd is buiten Nederland en Vlaanderen voor maar weinig mensen makkelijk uit te spreken. Het is voor hen net zo vreemd als voor mij een typische Noorse naam. Je weet wel, zo’n eentje met van die extra streepjes en rondjes in de letters. Håkan bijvoorbeeld, of Bjørg, of Aðalráðr (succes daarmee).
In Engelstalige landen wordt de letter ‘j’ niet veel gebruikt, en de o-e herkennen ze niet als oe-klank. Dus Sjoerd is geen gemakkelijke naam om op te lezen.
“It’s Shoort, like ‘shoot’ but with an R in front of the T.”
Nee, mijn ouders hebben mij niet gezegend met een fijne internationale naam. Gelukkig heeft dit nooit enige hinder opgeleverd. Maar in sommige landen zijn mensen hier wel heel bewust mee bezig, met internationaal klinkende namen bedoel ik. In grote delen van China, Taiwan en stadstaten zoals Hong Kong bijvoorbeeld.
Mijn allereerste zakenreis was naar Hong Kong, dit was überhaupt mijn eerste bezoek aan het land. In mijn voorbereidingen had ik veel geleerd over de juiste zakelijke etiquette. Hoe je bijvoorbeeld correct een visitekaartje dient aan te nemen. Dat is een heel ritueel waar ik later nog wel een keer op terugkom. Ook het respecteren van de hiërarchie, je uiterlijke voorkomen en de algemene zakelijke mentaliteit. Heel erg leerzaam allemaal. Maar wat niemand mij verteld had was dat veel Chinezen, al vroeg in hun leven ook een westers klinkende naam aannemen. Naast hun eigen Chinese naam dus. Deze internationale naam wordt dan uitsluitend gebruikt voor buitenlandse contacten.
En zo gebeurde het dat ik wilde inchecken in mijn hotel en de vriendelijke, duidelijk Chinese, man achter de balie mij verwelkomde met: “Hello, my name is Richard, how may I help you?” Ook op zijn naambordje stond Richard. Ik moest even drie keer knipperen, deze naam had ik niet verwacht in Hong Kong. Pas later leerde ik van dat hele Westerse naam gebeuren.
Toen ik voor mijn werk vaak en veel naar Noord-Amerika ging, besloot ik dat principe op mijzelf toe te passen. Nadat ik voor de 100e keer een verbaasd kijkende Amerikaan tegenover mij had staan, die vragend een ‘Sho-ert’ klank had uitgebracht, besloot ik dat het gewoon makkelijker was om mij als Stewart voor te gaan stellen. Qua betekenis zijn het dezelfde namen. Dit maakte het dagelijkse leven een stuk eenvoudiger daar. En uiteraard vertelde ik aan mensen met wie ik een langere band opbouwde mijn Nederlandse naam. Maar voor koffie bestellen, een tafeltje reserveren of andere kleine dagelijkse zaken, is het best handig om een lokale naam te hebben. Dat hebben die Chinezen goed bedacht!
Beeld: naamsticker met Sjoerd. Foto: Sjoerd Wennekes